88
89
Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις
Οι τρέχοντες φόροι επιμετρώνται σύμφωνα με τους φορολογικούς
συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στις
διαχειριστικές περιόδους με τις οποίες σχετίζονται, βασιζόμενα στο
φορολογητέο κέρδος για το έτος. Όλες οι αλλαγές στα βραχυπρόθεσμα
φορολογικά στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν
μέρος των φορολογικών εξόδων στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος προσδιορίζεται με την μέθοδο της
υποχρέωσης που προκύπτει από τις προσωρινές διαφορές μεταξύ της
λογιστικής αξίας και της φορολογικής βάσης των στοιχείων του ενεργητικού
και των υποχρεώσεων. Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος δεν λογίζεται εάν
προκύπτει από την αρχική αναγνώριση στοιχείου ενεργητικού ή παθητικού
σε συναλλαγή, εκτός επιχειρηματικής συνένωσης, η οποία όταν έγινε η
συναλλαγή δεν επηρέασε ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογικό κέρδος ή
ζημία.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις αποτιμώνται
με βάση τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να εφαρμοστούν
στην περίοδο κατά την οποία θα διακανονιστεί η απαίτηση ή η υποχρέωση,
λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές (και φορολογικούς
νόμους) που έχουν τεθεί σε ισχύ ή ουσιαστικά ισχύουν μέχρι την ημερομηνία
του Ισολογισμού. Σε περίπτωση αδυναμίας σαφούς προσδιορισμού του
χρόνου αναστροφής των προσωρινών διαφορών εφαρμόζεται ο φορολογικός
συντελεστής που ισχύει κατά την επόμενη της ημερομηνίας του ισολογισμού
χρήση.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται κατά την
έκταση στην οποία θα υπάρξει μελλοντικό φορολογητέο κέρδος για την
χρησιμοποίηση της προσωρινής διαφοράς που δημιουργεί την αναβαλλόμενη
φορολογική απαίτηση.
Ο αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος αναγνωρίζεται για τις προσωρινές
διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε θυγατρικές και συνδεδεμένες
επιχειρήσεις, με εξαίρεση την περίπτωση που η αναστροφή των προσωρινών
διαφορών ελέγχεται από τον Όμιλο και είναι πιθανό ότι οι προσωρινές
διαφορές δεν θα αναστραφούν στο προβλεπτό μέλλον.
Οι περισσότερες αλλαγές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται σαν ένα κομμάτι των φορολογικών εξόδων
στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Μόνο αυτές οι μεταβολές στα
στοιχεία του ενεργητικού ή τις υποχρεώσεις που επηρεάζουν τις προσωρινές
διαφορές αναγνωρίζονται κατευθείαν στα ίδια κεφάλαια του Ομίλου, όπως η
επανεκτίμηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, έχουν ως αποτέλεσμα την
σχετική αλλαγή στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις
να χρεώνεται έναντι του σχετικού λογαριασμού της καθαρής θέσης.
3.18 - Παροχες στο Προσωπικο
Βραχυπρόθεσμες παροχές:
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους
εργαζομένους (εκτός από παροχές λήξης της εργασιακής σχέσης) σε χρήμα
και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες.
Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση, ενώ σε περίπτωση
που το ποσό που ήδη καταβλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των παροχών, η
επιχείρηση αναγνωρίζει το υπερβάλλον ποσό ως στοιχείο του ενεργητικού
της (προπληρωθέν έξοδο) μόνο κατά την έκταση που η προπληρωμή θα
οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών πληρωμών ή σε επιστροφή.
Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία:
Οι παροχές μετά την λήξη
της απασχόλησης περιλαμβάνουν συντάξεις ή άλλες παροχές (ασφάλειες
ζωής και ιατρική περίθαλψη) που παρέχει η επιχείρηση μετά την λήξη της
απασχόλησης, ως αντάλλαγμα της υπηρεσίας των εργαζομένων. Συνεπώς
περιλαμβάνουν τόσο προγράμματα καθορισμένων εισφορών όσο και
προγράμματα καθορισμένων παροχών. Το δεδουλευμένο κόστος των
προγραμμάτων καθορισμένων εισφορών καταχωρείται ως έξοδο στην
περίοδο που αφορά.
•
Πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών
Με βάση το πρόγραμμα καθορισμένων
εισφορών, η υποχρέωση της επιχείρησης
(νομική ή τεκμαρτή) περιορίζεται στο ποσό που
έχει συμφωνηθεί να συνεισφέρει στον φορέα
(π.χ. ταμείο) που διαχειρίζεται τις εισφορές
και χορηγεί τις παροχές. Συνεπώς το ποσό
των παροχών που θα λάβει ο εργαζόμενος
προσδιορίζεται από το ποσό που καταβάλλει
η επιχείρηση (ή και ο εργαζόμενος) και από
τις καταβληθείσες επενδύσεις των εισφορών
αυτών.
Η πληρωτέα εισφορά από την επιχείρηση σε
ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών,
αναγνωρίζεται είτε ως μία υποχρέωση
μετά και την αφαίρεση της εισφοράς που
καταβλήθηκε, είτε ως ένα έξοδο.
•
Πρόγραμμα καθορισμένων παροχών
Η υποχρέωση που καταχωρείται στον
ισολογισμό για τα προγράμματα καθορισμένων
παροχών αποτελεί την παρούσα αξία της
υποχρέωσης για την καθορισμένη παροχή
μείον την εύλογη αξία των στοιχείων του
ενεργητικού
του
προγράμματος
(εάν
υπάρχουν) και τις μεταβολές που προκύπτουν
από οποιοδήποτε αναλογιστικό κέρδος ή ζημία
και το κόστος της προϋπηρεσίας. Η δέσμευση
της καθορισμένης παροχής υπολογίζεται
ετησίως από ανεξάρτητο αναλογιστή με την
χρήση της μεθόδου της προβεβλημένης
πιστωτικής μονάδος (projected unit credit
method). Για την προεξόφληση χρησιμοποιείται
το επιτόκιο των μακροπροθέσμων ομολόγων
του Ελληνικού Δημοσίου.
Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημίες είναι
στοιχεία της υποχρέωσης της παροχής της
επιχείρησης, όσο και του εξόδου το οποίο
θα αναγνωριστεί στα αποτελέσματα. Αυτά
που προκύπτουν από τις προσαρμογές με
βάση τα ιστορικά δεδομένα και είναι πάνω
ή κάτω από το περιθώριο του 10% της
σωρευμένης υποχρέωσης, καταχωρούνται
στα αποτελέσματα μέσα στον αναμενόμενο
μέσο ασφαλιστικό χρόνο των συμμετεχόντων
στο πρόγραμμα. Το κόστος προϋπηρεσίας
αναγνωρίζεται άμεσα στα αποτελέσματα με
εξαίρεση την περίπτωση που οι μεταβολές
του προγράμματος εξαρτώνται από τον
εναπομένοντα
χρόνο
υπηρεσίας
των
εργαζομένων. Στην περίπτωση αυτή το
κόστος προϋπηρεσίας καταχωρείται στα
αποτελέσματα με την σταθερή μέθοδο μέσα
στην περίοδο ωρίμανσης.
Παροχές τερματισμού της απασχόλησης:
Οι παροχές λόγω
λήξης της εργασιακής σχέσης καταβάλλονται όταν οι εργαζόμενοι
αποχωρούν πριν την ημερομηνία συνταξιοδοτήσεως. Ο Όμιλος
καταχωρεί αυτές τις παροχές όταν δεσμεύεται, είτε όταν τερματίζει
την απασχόληση υπαρχόντων εργαζομένων σύμφωνα με ένα
λεπτομερές πρόγραμμα για το οποίο δεν υπάρχει πιθανότητα
απόσυρσης, είτε όταν προσφέρει αυτές τις παροχές ως κίνητρο
για εκούσια (εθελουσία) αποχώρηση. Όταν οι παροχές αυτές
καθίστανται πληρωτέες σε περιόδους πέρα των δώδεκα μηνών από
ημερομηνία του Ισολογισμού, τότε θα πρέπει να προεξοφλούνται
με βάση τις αποδόσεις των υψηλής ποιότητας εταιρικών ομολόγων
ή των κρατικών ομολόγων.
Στην περίπτωση μίας προσφοράς που γίνεται για να ενθαρρύνει
την εθελουσία αποχώρηση, η αποτίμηση των παροχών λήξης
της εργασιακής σχέσης πρέπει να βασίζεται στον αριθμό των
εργαζομένων που αναμένεται να δεχτούν την προσφορά.
Στην περίπτωση τερματισμού απασχόλησης που υπάρχει αδυναμία
προσδιορισμού των εργαζομένων που θα κάνουν χρήση αυτών των
παροχών, δεν γίνεται λογιστικοποίηση αλλά γνωστοποίηση αυτών
ως ενδεχόμενη υποχρέωση.
3.19 Επιχορηγήσεις
Ο Όμιλος αναγνωρίζει τις κρατικές επιχορηγήσεις οι οποίες
ικανοποιούν αθροιστικά τα εξής κριτήρια: α) Υπάρχει τεκμαιρόμενη
βεβαιότητα ότι η επιχείρηση έχει συμμορφωθεί ή πρόκειται να
συμμορφωθείμετουςόρουςτηςεπιχορήγησηςκαιβ)πιθανολογείται
ότι το ποσό της επιχορήγησης θα εισπραχθεί. Οι επιχορηγήσεις
καταχωρούνται στην εύλογη αξία και αναγνωρίζονται με τρόπο
συστηματικό στα έσοδα, με βάση την αρχή του συσχετισμού των
επιχορηγήσεων με τα αντίστοιχα κόστη τα οποία και επιχορηγούν.
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν στοιχεία του ενεργητικού
περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις ως
έσοδο επόμενων χρήσεων και αναγνωρίζονται συστηματικά και
ορθολογικά στα έσοδα κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής του
παγίου στοιχείου του ενεργητικού.
3.20 Προβλέψεις
Προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές
η τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις ως αποτέλεσμα παρελθόντων
γεγονότων, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων
και η εκτίμηση του ακριβούς ποσού της υποχρέωσης μπορεί να
πραγματοποιηθεί με αξιοπιστία. Οι προβλέψεις επισκοπούνται κατά
την ημερομηνία σύνταξης κάθε ισολογισμού και προσαρμόζονται
προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που
αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Οι
ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές
καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται, εκτός αν η πιθανότητα εκροών
πόρων οι οποίοι ενσωματώνουν οικονομικά οφέλη είναι ελάχιστη.
Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις δεν αναγνωρίζονται στις οικονομικές
καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών
οφελών είναι πιθανή.
3.21 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων
Έσοδα:
Τα έσοδα περιλαμβάνουν την εύλογη αξία εκτελεσθέντων
έργων, πωλήσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών, καθαρά
από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, εκπτώσεις και επιστροφές. Τα
διεταιρικά έσοδα μέσα στον Όμιλο απαλείφονται πλήρως. Η
αναγνώριση των εσόδων γίνεται ως εξής:
- Κατασκευαστικά Συμβόλαια Έργων:
Τα
έσοδα από την εκτέλεση κατασκευαστικών
συμβολαίων λογίζονται την περίοδο που
κατασκευάζεται το έργο, με βάση το στάδιο
ολοκλήρωσης του
- Πωλήσεις αγαθών:
Οι πωλήσεις αγαθών
αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος παραδίδει
τα αγαθά στους πελάτες, τα αγαθά γίνονται
αποδεκτά από αυτούς και η είσπραξη της
απαίτησης είναι εύλογα εξασφαλισμένη.
- Παροχή υπηρεσιών:
Τα έσοδα από παροχή
υπηρεσιών λογίζονται την περίοδο που
παρέχονται οι υπηρεσίες, με βάση το στάδιο
ολοκλήρωσης της παρεχόμενης υπηρεσίας
σε σχέση με το σύνολο των παρεχόμενων
υπηρεσιών.
-
Έσοδα από εκχωρηθέντα δικαιώματα
χρήσης
ενσώματων
στοιχείων
(αντισταθμιστικά οφέλη):
Η εύλογη
αξία των παραχωρηθέντων δικαιωμάτων
αναγνωρίζεται ως έσοδο επόμενων χρήσεων
και αποσβένεται στον λογαριασμό των
αποτελεσμάτων της χρήσης ανάλογα με τον
ρυθμό εκτέλεσης των συμβάσεων για τις
οποίες έχουν εκχωρηθεί ως αντάλλαγμα.
- Έσοδα από τόκους:
Τα έσοδα από τόκους
αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας
και με την χρήση του πραγματικού επιτοκίου.
Όταν υπάρχει απομείωση των απαιτήσεων, η
λογιστικήαξίααυτώνμειώνεται στοανακτήσιμο
ποσό τους το οποίο είναι η παρούσα αξία των
αναμενόμενων μελλοντικών ταμειακών ροών
προεξοφλουμένων με το αρχικό πραγματικό
επιτόκιο. Στην συνέχεια λογίζονται τόκοι με
το ίδιο επιτόκιο επί της απομειωμένης (νέας
λογιστικής) αξίας.
- Μερίσματα:
Τα μερίσματα, λογίζονται
ως έσοδα, όταν θεμελιώνεται το δικαίωμα
είσπραξής τους.
Έξοδα:
Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα
αποτελέσματα
σε
δεδουλευμένη
βάση.
Οι πληρωµές που πραγματοποιούνται για
λειτουργικές μισθώσεις μεταφέρονται στο
αποτελέσματα ως έξοδα, κατά το χρόνο χρήσεως
του μισθίου. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται
σε δεδουλευμένη βάση.
3.22 Μισθώσεις
Εταιρεία Ομίλου ως Μισθωτής:
Οι μισθώσεις
παγίων κατά τις οποίες μεταβιβάζονται στον Όμιλο
όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που έχουν σχέση με
την κυριότητα ενός στοιχείου του ενεργητικού,
ανεξάρτητα από την τελική μεταβίβαση ή μη
του τίτλου κυριότητας του στοιχείου αυτού,
αποτελούν τις χρηματοοικονομικές μισθώσεις.
Οι μισθώσεις αυτές κεφαλαιοποιούνται με την
έναρξη της μίσθωσης στη χαμηλότερη μεταξύ
της εύλογης αξίας του παγίου στοιχείου ή της
παρούσας αξίας των ελάχιστων μισθωμάτων. Κάθε
μίσθωμα επιμερίζεται μεταξύ της υποχρέωσης
και των χρηματοοικονομικών εξόδων έτσι ώστε
να επιτυγχάνεται ένα σταθερό επιτόκιο στην
υπολειπόμενη χρηματοοικονομική υποχρέωση.
Οι αντίστοιχες υποχρεώσεις από μισθώματα,
καθαρές
από
χρηματοοικονομικά
έξοδα,
